ارزیابی و مراقبتهای معمول نوزاد سالم
ارزیابی و مراقبتهای معمول نوزاد سالم
اهداف نخستین مراقبت های نوزادی
|
وضعیت عمومی |
تنفس |
سوال کنید : |
|
كاهش سطح هوشياري |
شيرخواربايدآرام باشد |
عدم توانائي |
- · حفظ و ایجاد اعمال قلبی – ریوی
- · پایه گذاری رژیم تغذیه ای درست
- · حفظ دمای بدن
- · جداسازی و درمان زود هنگام ناهنجاری مادرزادی
- · دوری از عفونت
- · حفظ دمای بدن بین 37-36 درجه
برنامه های کشوری مراقبت از نوزادان
هر سال 140 میلیون کودک در جهان متولد میشوند که 95 درصد آنها در کشورهای در حال توسعه میباشند . شانس زنده ماندن این نوزادان در 20 سال گذشته 50% رشد داشته ولی هنوز روزهای نخستین زندگی آن ها هنوز پر از خطر است. 30 - 20% نوزادان وزن کمتر از نرمال دارند. که آن ها را در برابر عفونت ها آسیب پذیرمی سازد.
ارزیابی و اقدامات مراقبت از نوزاد
ارزيابي از نظر نشانه های خطر :
اقدامات
|
وضعیت عمومی |
تنفس |
شیرخوردن |
|
در صورت مشاهده هريک از نشانه هاي خطر سريعاً ارجاع كنيد |
||
|
اگرهيچكدام ازنشانه هاي خطر رانداشته باشد به مادر آموزش دهيد كه: |
||
مراقبت ازهیپوترمی
از خشک بودن نوزاد مطمئن شويد
كلاه بر سر نوزاد بگذاريد.
نوزاد را در آفتاب ، كنار پنجره ، كنار درب و كنار محل هاي سرد قرار ندهيد.
مطمئن شويد درجه حرارت اتاق سرد نيست.
نوزاد را به محيط گرم تر انتقال دهيد.
نوزاد را بر روي قفسه سينه مادر در تماس پوست با پوست قرار دهيد و هر دورا با پتو بپوشانيد.
بعد از يک ساعت درجه حرارت را مجددا كنترل نماييد اگر درجه حرارت هم چنان كمتر از 36°c است، نوزادراارجاع دهيد
|
چشم |
پستان |
ناف |
پوست |
|
قرمزي اطراف چشم |
قرمز،گرم و تورم |
قرمزي ناف با گسترش به اطراف آن |
جوشهاي چركي |
|
خروج ترشحات چركي بدون تورم پلک |
ترشح وقرمزي |
تعداد جوشهاي |
|
|
هيچكدام ازنشانه هاي فوق رانداشته باشد |
بزرگي وسفتي پستان |
موادي بر روي |
هيچكدام ازنشانه هاي فوق رانداشته |
ارزيابي نشانه های موضعي
اقدامات
|
پوست |
ناف |
پستان |
چشم |
||
|
در صورت مشاهده هريک از نشانه ها سريعاً ارجاع كنيد |
|||||
|
-استحمام باآب و صابون |
-تميزكردن هربار |
-قطره سولفاستاميد به مدت 5روز |
|||
|
مادر رادرمورد |
-مادر رادرمورد |
توصيه كنيد از |
به مادر توصيه كنيد از شستشووماليدن هرچيزي خودداري كند |
||
ارزيابي نوزاد ازنظر زردی
|
نشانه ها |
|
زردي نوزاد و مادر Rhمنفي ، ABO يا |
|
گسترش زردي بالاترازشكم بدون نشانه خطر |
|
سفيدي چشم ونوك بيني زردنباشد |
مراقبت ازنوردرمانی
- Ø براي ايمني نوزاد دستگاه نوردرماني در كنار اتاق قرار گيرد و روشن شدن همه لامپها را كنترل كنيد .
- Ø تشک نازكي زيردستگاه پهن كرده و پس از كشيدن ملحفه سفيد روي آن نوزاد رابخوابانيد
- Ø تمام بدن نوزاد را لخت نموده و فقط چشم ها را با چشم بند و ناحيه ي تناسلي را باپوشک بپوشانيد.
- Ø نوزاد را طوري قرار دهيد تا سطح زيادي از پوست نوزاد در معرض نور قرار گيرد
- Ø فاصله بدن نوزاد از لامپ دستگاه 15الي 20سانتي متر باشد .
- Ø درجه حرارت نوزاد بينºc 37- ºc 36/5در زمان نوردرماني حفظ شود.
- Ø هر 0تا 1ساعت نوزاد را تغيير وضعيت دهيد تا كل سطح پوست نوزاد در معرضنور قرار گيرد .
- Ø خواباندن روي شكم ( دمر ) توصيه نمي شود .
- Ø نوزاد بايد در تمامي مدت شبانه روز زير نور باشد و فقط براي شيرخوردن و تميزشدن حداكثرتا يک ساعت مي توان نوزاد را بيرون نگه داشت.
- Ø وقتي كه نوزاد را از زير دستگاه بر مي داريد يک ملافه دور او بپچيد تا سردش نشودو در موقع شير خوردن چشم نوزاد را باز كنيد.
- Ø اگردماي نوزاد از 37/5بيشتر شد يا بيقراري كرد.بايد اتاق را خنک تر كنيديادستگاه را 15 دقيقه خاموش كنيد.
- Ø با نوازش كردن نوزاد در زير دستگاه، او را آرام كنيد.وبا تكان دادن از گريه كردنشجلوگيري كنيد. درصورت
- Ø گريه خيلي شديد نوزاد را از زير دستگاه برداشته و پساز آرام شدن مجدداً زير نور قرار دهيد
- Ø حتماً نوزاد هر دو يا سه ساعت تغذيه با شير مادر داشته باشد.
- Ø وضعيت ادراري نوزاد كنترل شود.
- Ø اگر پوست نوزاد خشک است از روغن براي پوست نوزاد استفاده نكنيد.
- Ø عوارض نوردرماني نظير راش، اسهال و تغيير رنگ پوست را به مادر آموزش دهيد.
- Ø با برطرف شدن سريع زردي ظاهري نوزاد مدت نوردرماني را كاهش ندهيد وتصميم گيري در مورد ادامه
- Ø درمان را به پزشک محول كنيد.
ارزيابي كودك ازنظر وضعیت ادراری تناسلي
|
دفع ادراری و مدفوع |
تناسلي |
|
برای ارزیابی بیشتر ارجاع دهید |
|
|
به مادر توصيه كنيدكه توجه كامل به اين نگراني داشته باشد و 1روزديگر مراجعه كند. |
بي قراري و درد رااز استامينوفن خوراكي استفاده كنيد |
|
مادر از نظر طبيعي بودن رنگ مدفوع آموزش دهيد |
مادر رادرمورد مراقبت ازختنه آموزش بدهيد |
|
عدم دفع ادرارتا 24ساعت بعدازتولد |
ناهنجاري ها (هيپوسپادياس.. |
|
كمتر از 6مرتبه نياز به تعويض پوشک |
بي قراري و درد بعداز ختنه |
|
مدفوع سبزرنگ |
قرمز و تورم بعد از ختنه |
ارزيابي كودك ازنظر وضعیت تكامل
|
به ندرت حركت دادن دست ها و پا ها |
عدم درآوردن صداي آرام |
نبستن چشم درمقابل نور |
|
عدم بالاآوردن لحظه اي سر |
عدم پاسخ به صداي زنگ |
عدم لبخند زدن |
|
هيچكدام ازنشانه هاي فوق رانداشته باشد |
هيچكدام ازنشانه هاي فوق رانداشته باشد |
هيچكدام ازنشانه هاي فوق رانداشته باشد |
|
حرکتی |
شنوایی |
بینایی |
|
به ندرت حركت دادن دست ها و پا ها |
عدم درآوردن صداي آرام |
نبستن چشم درمقابل نور |
|
عدم بالاآوردن لحظه اي سر |
عدم پاسخ به صداي زنگ |
عدم لبخند زدن |
|
هيچكدام ازنشانه هاي فوق رانداشته باشد |
هيچكدام ازنشانه هاي فوق رانداشته باشد |
هيچكدام ازنشانه هاي فوق رانداشته باشد |
اقدامات
|
حرکتی |
شنوایی |
بینایی |
|
برای ارزیابی بیشتر ارجاع دهید |
||
|
به مادر توصيه كنيدكه توجه كامل به اين نگراني داشته باشد و 2 هفته ديگر مراجعه كند |
||
|
با مادر درمورد تقويت مراقبت هاي تكاملي مشاوره كنيد |
||
مشاوره با مادردرمورد مراقبت هاي عمومی
- Ø مراقبت از بندناف
- Ø بند ناف بايد تميز نگه داشته شود.
- Ø 5-15 روز پس از تولد بندناف سياه و خشک مي شود و می افتد.
- Ø از پانسمان بند ناف خودداری كنيد.
- Ø از استعمال هر گونه مواد ضد عفونی كننده بر روي بندناف خودداري شود.
- Ø كهنه را پايين تر از بند ناف ببنديد تا بندناف در جريان مستقيم هوا قرار بگيرد وسريعتر خشک شود.
- Ø زماني كه بندناف مي افتد ممكن است خون ريزي خفيفي از ناحيه ناف رخ دهد كه جاي نگراني نيست .
- Ø اجازه دهيد بندناف خودش بطور طبيعي بيفتد و حتي اگر اتصال بسيار كوچكي باقي مانده باشد نبايد بازور اقدام به كندن بند ناف نماييد زيرا در اين صورت ممكن است خون ريزي فعال رخ دهد .درصورت خون ريزي فعال با پزشک تماس بگيريد.
- Ø -خون ريزي فعال يعني هر زمان كه شما يک قطره خون را پاك كنيد قطره ديگري ظاهر گردد.
- Ø -در صورت ختنه شدن نوزاد و نداشتن پوشک، از گازي براي محل ختنه استفاده شود كه ادرار بر روي بند ناف نريزد و منجر به آلودگي بند ناف نشود.
نحوه مراقبت از ختنه: - Ø برای تسکین بي قراري و درد نوزاد بعد ازانجام ختنه از استامينوفن خوراكي( 4-6میلی گرم به ازای هر کیلوگرم)استفاده كنيد.
- Ø بعد از عمل نوزاد را از نظر ادرار كردن كنترل كنيد. اگر 8 -6ساعت بعداز ختنه ادرارنكرد اطلاع دهيد.
- Ø آلت تناسلي بعد از ختنه قرمز و متورم ميشود و تا 24ساعت هم ممكن است مختصري خون ريزي داشته باشد .
كهنه نوزاد را شل ببنديد. - Ø پوشک نوزاد را به محض كثيف شدن تعويض كنيد، آلت را هر روز با آب ساده و متناسب با درجه حرارت بدن شستشو دهيد و از پماد A+D يا ژل وازلين طبی روزی 3مرتبه استفاده كنيد.
- Ø محل ختنه با گاز تميز پوشيده شود، اما اين گاز نبايد به محل ختنه بچسبد چون ميتواند تنگي و عوارض ديگري ايجاد كند. (از دستمال هاي آغشته به الكل استفاده نكنيد.)
- Ø در صورت استفاده از حلقه از ژل پتروليوم استفاده نشود زيرا باعث جابجايي حلقه مي شود.
- Ø تا بهبود ي نوزاد او را حمام در وان ندهيد و از حمام اسفنجي استفاده نماييدواز صابون، پودر يا لوسيون استفاده نكنيد.
- Ø معمولا بين 7تا 10روز زمان لازم است تا آلت بهبود يابد و در طي اين مدت ممكن است نوك آلت زرد رنگ بنظر برسد كه طبيعي است.
- Ø اگر سر آلت خون ريزي كرد با فشار بر روي آن از خون ريزي جلوگيري كنيد و با پزشک تماس بگيريد.
نحوه استحمام نوزاد:
- Ø بهتر است نخستین حمام 24 ساعت پس از تولد انجام شود.
- Ø کلیه وسایل مورد نیاز را فراهم کنید.
- Ø لباس به تن داشته باشيدكه نوزادروي پاي شما ليزنخورد.
- Ø جواهر وهرنوع وسيله ديگرراازدستتان خارج نماييد.
- Ø ايمني نوزاد از نظر سقوط، سوختگي آسپيراسيون بايد در نظر گرفته شود.
- Ø از استحمام نوزاد بلافاصله بعداز شیرخوردن خودداری نمایید.
- Ø درجه حرارت اتاق يا حمام را 25-28 درجه سانتي گراد حفظ كنيد.
- Ø دماي آب را با دست امتحان كنيد(37-38 درجه سانتي گراد).
- Ø وسايل حمام دادن را آماده كنيد (لگن بزرگ آب ،پارچه مرطوب ،پنبه هاي گلوله شده).
- Ø نوزاد را لخت كرده و درون حوله كلاه دار بپيچيد.
- Ø از چشم و صورت شروع كنيد. يک پنبه خيس از آب گرم را به آرامي روي چشم و سپس صورت نوزاد بكشيد. سپس نوبت به سر ميرسد. سر او را شسته و سپس با كلاه حوله دارآن را خشک نماييد.
- Ø مراقبت باشيد جريان آب را روي صورت او رها نكنيد، ممكن است باعث ناراحتي او وحتي كبودي اش شود. خشک كردن سر از سرما خوردن نوزاد جلوگيري ميكند. با يک پارچه يا ليف بسيار نرم و به آرامي با صابون شكم و پشت و سپس دست ها و پاهاي، او رابشوييد.
- Ø تمام چينهاي بدن نوزاد مانند زير بغل، زير گردن، لاله گوش، دستگاه تناسلي را با پارچه مرطوب پاك كرده و آب كشي نماييد. بعد از شستن بدن، فوري او را درون حوله بپيچيد وخشک كنيد.
- Ø براي خشک كردن گوشها از "گوش پاك كن" استفاده نكنيد.
- Ø 2یا حداكثر3مرتبه حمام در هفته براي نوزاد كافي است، ازشستشوي روزانه او اجتناب نماييد.
- Ø زمان مناسب براي حمام كردن نوزاد بين 5تا 10دقيقه است.
- Ø هرگزنوزاد را هنگام حمام كردن تنها نگذاريد.
- Ø تا زماني كه ناف نيفتاده و يا محل ختنه بهبود پيدا نكرده است، او را در وان يا لگن قرارندهيد.
- Ø خشک بودن پوست نوزاد طبيعي است. پس از حمام كردن بدن او را روي سطح ثابت قراردهيدو با روغن بچه و روغنهاي مايع گياهي خوراكي ( زيتون، بادام شيرين، آفتاب گردان وغيره) چرب كنيد.
- Ø مراقب باشيد روغن وارد چشم و دهانش نشود.
- Ø هنگام حمام نوزادان زودرس رفتارهاي ناشي ازاسترس نظیر بیقراری ،تحریک پذیری و یا بی حالی را بررسي نماييد و در كاهش اين رفتارها با حفظ درجه حرارت مناسب محيط، تماس پوستي و نوازش بكاهيد.
مراقبت از كولیک نوزادی
به والدين در مورد زمان شروع و افزايش آن تا 6 هفتگي توضيح دهيد و خاطر نشان كنيد كه درد های كوليکي تا 12 هفتگي بتدريج كاهش مي يابد.
نيازهای نوزاد را به موقع تامين نماييد به طورمثال قبل ازشروع گريه و علايم گرسنگي، او را تغذيه نمايند.
خارج كردن هوای معده از تشديد دل درد های كوليکي جلوگيری مي كند. بنابراين اصلاح نحوه شيردهي،گرفتن باد گلو، خوابانيدن نوزاد بعد از تغذيه به سمت راست مي تواند كمک كننده باشد.
كمک به خروج هوا از روده ها نفخ را كاهش مي دهد. شکم نوزاد را بر روی ساعد قرار داده و به آرامي پشت نوزاد را ماساژ دهيد.
گرم كردن شکم نوزاد با يک حوله و نيز ماساژ شکم برای نوزاد آرام بخش است.
محركات را كه منجر به كوليک مي شود را كاهش دهند.
در آغوش گرفتن و راه رفتن با نوزاد ،گريه ها را كاهش مي دهد. در ضمن اضطراب والدين را كم مي كند.
برخي از نوزادان با سواری در ماشين و تکان خوردن در گهواره و يا آغوش والدين آرام مي شوند.
الگوی خواب نوزاد
ميزان و زمان خواب نوزاد را بررسي كنيد.
وضعيت محيط نوزاد را از نظر سر و صدا، نور و دما بررسي نماييد.
وضعيت تغذيه نوزاد را بررسي نماييد.
قبل از خواب پوشک نوزاد عوض شود.
به والدين آموزش دهيد برای حفظ خواب مناسب، نوزاد را در مکان پر سرو صدا و پر تردد نخوابانند.
برای خوابيدن نوزاد را به پشت قرار دهيد.
تخت نوزاد با يک تشک سفت پوشيده شود و به جز نوزاد در تخت وسيله های ديگری نظير پتو،اسباب بازی و ملافه های تا شده نباشد.
تخت نوزاد در اتاق والدين باشدونوزاد در تخت والدين نباشد.
با نوزاد روی صندلي يا مبل نخوابيد.
به نوزاد لباس زيادی نپوشانيد. درجه حرارت اتاق زياد نباشد.
نوزاد در تماس با افراد سيگاری قرار نگيرد و يا در اتاقي كه آنها هستند نخوابد.
زماني كه كودك خوابيده است نرده های تخت را بالا بياوريد.
ارزيابی آگاهی خانواده ازنظر وضعیت ايمنی نوزادومحیط
ايمنی محیط
خشونت خانگي
حضور افراد مصرف كننده مواد و الکل در خانه
عدم حفاظ تخت يا گهواره نوزاد
عدم امنيت فيزيکي خانه
نگهداری حیوان خانگی
استعمال دخانيات
ايمنی نوزاد
سوختگی
كنترل دمای مناسب آب حمام
قرارندادن نوزاد در معرض مايعات داغ ووسايل سوزاننده
نخوردن مايعات داغ وچای درزمان بغل كردن نوزاد
خفگی
رها نکردن نوزاددر تشت آب يا وان
نخواباندن به شکم يا پهلو
عدم استفاده از بالش نرم
عدم استعمال دخانيات
سقوط-حوادث ترافیکی
گرفتن زيرساك حمل شيرخوار
رها نکردن نوزاد در درجاهای بلند
عدم استفاده از تخت خواب بدون حفاظ
نگهداری نوزاد در صندلي عقب اتومبيل
استفاده ازصندلي ايمني شيرخوار
پیشگیري از حوادث تهديد كننده نوزاد
در منزل، اتومبيل و يا هر جايي كه شيرخوار يا نوزاد هست سيگار نکشيد.
فاصله ی نرده های تخت نبايد زياد باشد.
وقتي شيرخوار مي خوابد كناره های تخت بالا باشد.
حرارت اتاق بايد مناسب باشد و شيرخوار موقع خواب زياد سرد يا گرم نشود.
در صورت استفاده از بخاری های گاز سوز از ايمني محل خروج دودكش ها اطمينان حاصل نماييد.
هنگام جابجايي نوزاد از كفش های پاشنه بلند و يا راه رفتن بر روی سطوح لغزنده خودداری نماييد.
هنگام بغل كردن نوزاد ، مايعات داغ و چای ننوشيد.
شيرخواررادرمعرض مايعات داغ ووسايل سوزاننده ازقبيل سماور،بخاری،منقل،اتو،تنوروكرسي قرار ندهيد.
هنگام تعارف كردن چای مراقب ريختن مايعات داغ بر روی نوزاد باشيد.
در صورت تهيه و دادن شير به نوزاد از دمای مناسب آن اطمينان حاصل كنيد.
هنگام حمام كردن و يا شستن پای نوزاد از دمای مناسب آب اطمينان حاصل كنيد.
هميشه درحين تعويض پوشک يا لباس يک دست خود را روی نوزاد قرار دهيد تا از روی تخت يا ميزسقوط نکند.
هنگام انتقال نوزاد از صندلي های مخصوص اتومبيل استفاده نماييد.
صندلي مخصوص شيرخوار را در عقب ماشين گذاشته و با استفاده از كمربند ايمني به طور مناسب بسته
شود (برای كاهش حركت و تکان خوردن نوزاد، اطراف و بين دو پا را با استفاده ازحوله يا پتوی لوله شده پر شود).
مشاوره با مادر در مورد آسايش و راحتی نوزاد
ايجاد محیط فیزيكی آرام و ايمن
مکان مراقبت نوزاد ، تاريک، دنج و بدون سر وصدا باشد و از اقدامات غير ضروری بر بالين نوزاد نظير تميز كردن اتاق با جارو برقي، روشن نمودن تلويزيون يا كامپيوتر يا راديو ، گذاشتن تلفن ثابت و همراه و غيره خودداری نماييد.
در خانه به آرامي راه برويد و از پوشيدن كفش ها و صندل های صدا دار بپرهيزيد.
آرام صحبت نماييد و از صدا كردن افراد با صدای بلند خودداری نماييد. درب اتا ق ها و كمد را آهسته باز و بسته نماييد.
از گذاشتن تخت نوزاد در سالن و يا در آشپزخانه خودداری نماييد.
از استفاده اسپرهای های خوشبو كننده هوا و يا ادكلن ها ، اطراف نوزاد خودداری نماييد.
از پودر های بچه و مواد شيمايي برای نوزاد استفاده نکنيد.
از سالم بودن وسايل گرما زا نظير بخاری مطمئن شويد.
تامین آسايش و راحتي نوزاد
هنگام خواب نوزاد، اتاق تاريک باشد و در مواقع ديگر نور درحداقل ميزان نگه داشت واجازه دهيد تا به خوابش ادامه دهد زيرا خوابيدن، به بهبودی و وزن گيری نوزاد كمک مي كند
برای مراقبت از نوزاد، خود محور اصلي باشيد و از ديگران نظير اعضای خانواده و دوستان برای همکاری در امور خانه استفاده كنيد
از برگزاری مهماني و تجمع در خانه برای چند هفته اول ورود نوزاد به خانه خودداری نماييد.
مطمئن شويد افرادی كه با نوزاد در ارتباط هستند حامل بيماری های واگيردار نظير سرماخوردگي،اسهال و... نيستند.
از وسايلي برای نوزادتان استفاده كنيد كه عامل آسيب و انتقال عفونت به نوزادتان نباشد.
هنگام معاينه يا مراقبت از نور غيرمستقيم استفاده كنيد و يا درموقع تابش مستقيم از محافظ چشمي برای نوزاد استفاده شود.
قرارگیری و وضعیت دهي مناسب به نوزاد
- Ø نوزاد زودرس را در وضعيت دوره جنيني قرار دهيد تا در آرامش بسر برد.
- Ø جهت حفظ قرارگيري مناسب ميتوان ازآشيانه،ملافه هاي نرم لوله شده وقنداق كردن استفاده نمود.
- Ø با گذاشتن دست برروي نوزاد او را حمايت كرده و از فعاليت هاي حركتي بيهوده پيشگيري نمود.
- Ø هنگام انجام مراقبت ها، نوزاد به آرامي و بر اساس رفتاري هاي وي جابجا شود.
- Ø مشاوره با مادردرمورد مراقبت هاي تكاملی
تقويت برقراري ارتباط عاطفی
تماس چشم به چشم وپوست باپوست داشته باشيد
به تمام صداهای او بالبخند ويابغل كردن و يا حركت سروبدن خود پاسخ دهيد
درهنگام گريه اورابغل كنيدوبه حركات وصدای او پاسخ مناسب بدهيد
تحريک و تقويت حواس (بینايی وشنوايی)
باآرامش وباصدای باآهنگ ازهردو طرف صورت با كودك صحبت كنيد
لالايي بخوانيد، زياد بخنديد
اشياءمختلف با رنگ های روشن ودرخشان رادر فاصله نزديک(Cm 20)صورتش به اونشان دهيد.
تقويت چنگ زدن (حركات ظريف)
اجازه دهيد انگشتان شما رابگيرد
برای تشويق به شل كردن انگشتانش،يکي يکي آنهارابازكنيد
اجازه دهيد با اشياء بازی،دماوجنس مختلف رالمس كند بدهيد
تقويت عضلات پشت وگردن(حركات خشن)
روزی 3 تا 2 بار اوراطوری نگه داريد كه صورتش رو به پايين باشد(دروضعيت دمر)
درحالي كه به پشت خوابيده است ،شي رنگي رادرميدان ديدش حركت دهيد تا به حركت كردن سر خود تشويق شود.
مشاوره با مادر در مورد مشكلات شیردهی
نحوه صحیح بغل كردن و پستان گرفتن شیرخوار
نشان بدهید که چگونه کودك را نگه دارد:
بدن و سركودك در امتداد هم باشد
صورت كودك مقابل پستان باشد
بدن كودك نزديک بدن او باشد
تمام بدن كودك را (نه فقط گردن و شانه او را) با دست حمايت كند
به مادر نشان بدهید که چگونه کودك را به پستان بگذارد:
- Ø لب كودك با نوك پستان تماس داشته باشد
- Ø صبر كند تا كودك دهانش را خوب باز كند
- Ø نوك و قسمت بيشتری از هاله پستان در دهان شيرخوار باشد.
- Ø اگر نوزاد شیر و يا غذاي ديگري می خورد
به مادر اطمينان بدهيد كه خود مي تواند شير مورد نياز كودكش را توليد كند.
توصيه كنيد مرتب ، روز و شب و با دفعات طولاني كودك را شير بدهد و به تدريج غذاها و شيرهای ديگر را كم كند.
اگر مادر مجبور است شیرهای دیگر را به کودك بدهددرخصوص موارد زیر با او مشاوره کنید
تغذيه با شير مادر را حتي شب ها ادامه دهد .
مطمئن شويد جانشين شونده مناسبي انتخاب كرده
مطمئن شويد طرز تهيه شيررا مي داند وآن را بهداشتي تهيه مي كند.
شير آماده را بيشتر از يک ساعت نگه ندارد.
ازگول زنک استفاده نکند.
اگر مادر براي تغذيه كودك از بطري استفاده می كند :
به جای بطری فنجان را توصيه كنيد.
به مادر نشان بدهيد كه چگونه با فنجان به كودك شير بدهد .
نحوه تغذيه با شیر مادر در نوزادان زودرس
آغوز
حجم اولیه در طي 24 تا 48 ساعت پس از زايمان كم است. افزايش حدود 50 سي سي در روز تا 500 سي سي در روز در 36 ساعت بعدی رخ خواهد داد.
روش هاي تغذيه ، مدت و دفعات تغذيه در نوزاد زودرس
نوزاد زودرس (كمتر از 31 هفته) قادربه مکيدن فعال نيست و از روش های ديگری نظير گاواژ و يا با استفاده از فنجان بايد تغذيه شود تا مکيدنش تقويت شود. گاهي به هر دو روش سينه و روش های كمکي انجام مي شود.
جهت پيشگيری از خستگي نوزاد بيشتر ا ز 20 دقيقه نبايد زير سينه گذاشته شود.
مادر را تشويق نماييد حداقل 8 بار در 24 ساعت نوزاد خود را شير بدهد.
نحوه غنی كردن شیر مادر
شير مادر را مي توان طبق تجويز پزشک با غني كننده به نوزادان زودرس داد.
- زمان غني سازی شير هنگامي است كه حجم تغذيه به 100 ميلي ليتر رسيده باشد يا يک هفته از
تغذيه نوزاد گذشته باشد و تغذيه را تحمل كرده باشد. معمولا هر 30 سي سي شير مادر 20 كالری
است. بنابراين توصيه ميشود ابتدا كالری شير مادر را به 22 كيلو كالری رسانده شود و در صورت
تحمل به 24 كالری افزايش يابد.
جهت غني كردن شير ابتدا يک بسته غني كننده شير) فورتي فاير( را به 50 سي سي شير مادر اضافه كنيد. در صورت تحمل شير يک بسته غني كننده را به 25 سي سي شير مادر اضافه كنيد و يا از شيرخشک نوزاد زودرس استفاده نماييد.
شير مادر را تا زماني كه وزن نوزاد به 1800 تا 2000 گرم برسد، غني كنيد.
وضعیت وزن و شیرخوردن نوزاد را بررسی كنید
شير خشک نوزاد زودرس را تا 34 هفتگي يا تا دو برابر شدن وزن نوزاد ادامه دهيد.
درمان برفک
پنبه تميزرابه ته يک چوب كبريت پيچيده(ويايک گوش پاك كان را)با 1ميلي ليترمحلول نيستاتين آغشته كند وروی لکه های سفيد (برفک )داخل دهان شيرخواربمالد واين عمل راهر 6 ساعت يکبارتکراركند. همچنين داروبه نوك وهاله پستان مادرهم ماليده شود.
بعداز 10 روز
- Ø دهان كودك رابرای برفک نگاه كنيدو همچنين ازنظروضعيت تغذيه ای اورا ارزيابي كنيد:
- Ø اگر برفک بدتر شده يا اگر كودك در پستان گرفتن يا مکيدن سينه مشکل دارد:
- Ø پنبه تميزرابه سريک چوب كبريت پيچيده (ويايک گوش پاك كن را)با 1سي سي محلول ويوله دوژانسين آغشته كندوروی لکه های سفيد(برفک)داخل دهان شيرخواربمالدواين عمل راهر 6 ساعت يکبارتکراركند.درصورت عدم بهبودی بعداز 10 روز به مركزتخصصي ارجاع دهيد.
- Ø داروبه نوك وهاله پستان مادرهم ماليده شود
- Ø اگر برفک بهتر شده يا فرقي نکرده وشيرخوار مشکل تغذيه ندارد برای مدت 5 روزديگردرمان را ادامه بدهيد.
- Ø اگر برفك بهبودیافت، دیگردرمانی لازم نیست.
تنظیم کننده : مریم عموری نیا – کارشناس برنامه کودکان شهرستان
منبع : دستورالعمل وزارتی مراقبت از نوزادان
این وبلاگ با همت کارشناسان مرکز آموزش بهورزی دشت آزادگان راه اندازی شده وهدف از راه اندازی آن برقراری ارتباط هرچه بهتر با بهورزان و ایجاد تغییر تدریجی در روند بازآموزی بهورزان گرامی است بطوریکه در آینده بهورزان شاغل به آموزش مجازی و ارتباط ازطریق شبکه اینترنت با دید مثبت نگاه کنند.