تغذیه با شیر مادر درساعات اولیه تولد
شروع تغذيه باشيرمادردرساعت اولپه پس ازتولد"
چگونگی تولید و ترشح شیر
تعريف : شيردهي به معني فرآيند ترشح شيراست . تداوم توليد
شير به تحريك پستان و برداشت شير )تخليه پستان از طريق مكيدن يا دوشيدن( بستگي دارد.اولين مرحله توليد شير تحت كنترل هورمونها ي شيميايي است كه در خون وجود دارند. پرولاكتين هورموني است كه موجب مي شود آلوئولها شير توليد كند.اكسي توسين موجب مي شود كه سلولهاي عضلاني اطراف آلوئولها منقبض شده شير را به مجاري شير سرازير كنند.نگاه كردن به شير خوار،شنيدن صداي او،لمس كردن او و تفكر عاشقانه در مورد شيرخوار به رفلكس اكسي توسين كمك مي كند.
فرایند تولید شیر
تولید شیر مادر بطور مداوم انجام می شود خارج کردن شیر از پستان به راحتی صورت می پذیرد ولی هیچگاه ممکن نیست که خالی از شیر شود. تماس زودرس مادر و نوزاد یا شروع زودرس دوشیدن پستان ، دسترسی نامحدود نوزاد به پستان یک اولویت مهم است . تخلیه موثر پستان منجر به ادامه پاسخ هورمونی برای تولید پرولاکتین و اکسی توسین ودر نهایت تداوم تولید شیر می گردد.
فاكتورهايي كه توليد شير مادر را مختل مي كنند
جدا شدن مادر و نوزاد يا تأخير در دوشيدن پستان،محدوديت نوزاد در دسترسي يا فراموش كردن دوشيدن،مكيدن ناموفق به دليل وضعيت بد شيرخوار ، درست نگرفتن پستان ، استرس و خستگي مادر،بيماری يا ضعف شيرخوارمنجر به اختلال در توليد شير مي گردد.
شواهد، فواید و اهمیت تماس پوست با پوست مادر و نوزاد و شروع تغذيه طی ساعت اول تولد
شروع تغذیه باشیرمادر ظرف یک ساعت اول تولد اولین و حیاتی ترین گام برای کاهش مرگ و میر شیرخواران و کودکان است. مطابق آمارهاي موجود از 136 ميليون تولد نوزاد درسال تقريباً 4 ميليون ازآنهادرطول ماه اول عمرمي ميرندكه حدود 98 درصدازآنهادركشورهاي كم توسعه وفقيرمتولدشده اند.
برای اولین بار محققین در منطقه روستایی غنا دریافتند که نوزادانی که تغذیه با شیر مادر را ظرف ساعت اول تولد شروع می کنند ، احتمال بقاء آنها در دوره نوزادی بیشتر از نوزادانی است که شیر مادر را به موقع شروع نمی کنند بطوریکه :
نوزادانی که تغذیه با شیر مادر را پس از 24 ساعت اول شروع میکنند احتمال مرگشان نسبت به نوزادانی که شیر مادرر را ظرف ساعت اول شروع نموده اند 5/2 برابر بیشتر است. همچنین در این مطالعه مشخص شد که نوزادانی که با غذاهای کمکی و یا شیری بجز شیر مادر در ماه اول تغذیه شده اند احتمال مرگ آنهانسبت به شیرخوارانی که منحصرا با شیر مادر تغذیه می شوند4 برابر بیشتر است.
شروع بموقع تغذیه باشیرمادر برای مادر و نوزاد مزایای بسیاری دارد.
1- آغوز يا کلستروم که در 48 ساعت اول زایمان تولید می شود برای نوزاد بسیار مغذی است . نیاز نوزاد در این هنگام خیلی کم است و قطرات كم آغوز نيز برای او کافی است. خواص آغوز به دلیل وجود آنتی کرها و ایمنونوگلوبولین های موجود در آن است که شیرخوار را از ابتلا به بیماریها محافظت می نماید و اولین واکسن نوزاد محسوب می شود و به تنظيم سيستم ايمني در حال تكامل نوزاد نيز كمك مي كند. آغوز حاوي فاكتورهاي رشد است كه به تكامل و عملكرد موثر روده نوزاد کمک کرده و ورود ميكرو ارگانيزم ها و آلرژن ها را به بدن نوزاد مشكل مي سازد.آغوز سرشار از ويتامين A است كه برای حفاظت از چشم ها و كاهش عفونت ها اهمیت دارد و از طرفی با تحریک عمل دفع، به پیشگیری از زردي نوزاد كمك مي كند.
2- به تولید شیر کافی برای تغذیه بعدی و همچنین پیشگیری از بروز هیپو گلیسمی کمک می کند.
3- رفلکس مکیدن نوزاد را (که در طول یکساعت اول بسیار قوی است) برای گرفتن صحیح پستان بکار می اندازد. اين مزيت به انقباض رحم و خروج جفت و كاهش خونریزی مادر کمک می کند.
4- امکان تماس پوست با پوست مادر و نوزاد را فراهم می کند و گرمای مورد نیاز نوزاد را بویژه برای نوزادان نارس و کم وزن تامین می کند.
5- برای نوزادان کم وزن مفیدتر است چون احتمال مرگ و میر آن ها بیشتر است و به هنگام تولد به حمایت بیشتری برای خوب مکیدن نیاز دارند.
6- مقدار آغوز نسبتا کم است ولی طوری طراحی شده که بسیار مغذی است و همچنین اثر ملین بودن آن موجب دفع مکونیوم و کاهش یرقان فیزیولوژیک می شود. آغوز طی 2 هفته اول تولید شیر بتدریج به شیر رسیده تبدیل می شود.
یادآور می گردد گه پس از زایمان طبیعی و یا سزارین با بی حسی موضعی ، تغذیه با شیر مادر را اغلب می توان بلافاصله شروع نمود . پس از سزارین با بیهوشی عمومی ، تغذیه با شیر مادر می تواند ظرف چند ساعت اول به محض هوشیاری مادر انجام شود .
مزاياي تماس پوست با پوست مادر و نوزاد پس از تولد عبارتند از:
تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بلافاصله بعد از تولد و شروع تغذيه باشيرمادرگرچه بهم مرتبط هستند اما هركدام بطور مستقل از اهميت خاصي برخوردارند. بطوريكه گفته مي شود حتي اگر مادر قصد شيردهي ندارد، مادر و نوزاد بايد از اين تماس اوليه بهره مند شوند. مادر و نوزاد پس از تولد نبايد از هم جدا شوند و مطلوب است كه بطور مداوم همراه هم باشند و نوزاد مجاز باشد كه به محض آمادگي پستان مادر را بگيرد مگر به دلايل پزشكي غيرقابل اجتناب.
ü برقراری تماس پوستی مادر و نوزاد به شروع موفق تغذیه انحصاری با شیرمادر کمک می کند.
ü مطالعات متعددي نشان داده اند كه تماس پوستي زود رس مادر و نوزاد منجر به افزايش قابل توجه ميزان تغذيه باشيرمادر و طول مدت شيردهي مي شود. مشاهده شده كه حتي تماس كوتاه مدت 20-15 دقيقه اي در ساعت اول مفيد بوده است در حالي كه حتي 20دقيقه جدايي در طول ساعت اول مي تواند زيان آور باشد.
ü مادر و شيرخوار را آرام مي كند و ضربان قلب و تنفس شيرخوار را ثبات مي بخشد و نوزاد را گرم نگه مي دارد.
ü نوزادان دماي زيربغلي و پوستي بالاتر، تطابق متابوليكي و ثبات قند خون و اصلاح سريع تر اسيديته خون دارند.
ü موجب تحكيم پيوند عاطفي (BONDING) بين مادر و نوزاد مي شود. پيوند عاطفي نوزاد با پدر و مادر از دوره بارداري آغاز شده و بعد از چند ماه انتظار با اولين تلاقي نگاه و تماس مستقيم با نوزاد، قويتر مي شود. پيوند عاطفي ممكن است در بدو تولد و با ديدن نوزاد ظاهر شده و يا به مرور زمان و بعد از انس بيشتر با شيرخوار ايجاد شود. هرچه پيوند عاطفي با نوزاد زودتر و قوي تر شكل گيرد، مراقبت ازنوزاد دلپذيرتر و مطلوب تر مي شود. بهعلاوه شيردهي و مادري كردن و تربيت فرزند با موفقيت بيشتري توام گردیده و احتمال سوء رفتار با كودك كاهش مي يابد ودر نهايت، منجر به تسریع روند رشد جسمي ،ارتقاء تكاملی و شکوفایی استعدادهاي بالقوه کودک می گردد و در سنين بالاتر نيز نقش بسزايي دارد.
ü لمس زودرس نوك پستان و آرئول توسط نوزاد (ظرف نيم ساعت اول) همراه با تماس پوستي، تاثير مثبت بر پيوند عاطفي مادر و نوزاد در روزهاي اول تولد دارد. بطوريكه در مطالعه اي ديده شده كه اين مادران، نوزادان خود را نسبت به نوزاداني كه فقط تماس پوست با پوست بدون لمس نوك پستان داشتند، به مدت كوتاه تري از خود جدا مي كردند و بيشتر با آنها حرف مي زدند.
ü گريه شیرخواراني كه پس از تولد در تماس پوستي با مادر قرار مي گيرند،در مقايسه با نوزاداني كه جدا در كات نگهداري مي شوند كمتر است. بنابراین اضطراب و مصرف انرژی نیز کاهش می یابد.
ü نوزادي كه در تماس نزديك با مادر است، مي تواند به محض نشان دادن علائم آمادگي (مثل حركات دهان و زبان و مكيدن ) پستان را بمكد. اما نبايد او را مجبور كرد زيرا بر رفتار بعدي او اثر سوء دارد.
ü کلونیزاسیون روده شیرخوار را با باکتری طبیعی روده مادر فراهم می کند. بدین دلیل که مادر اولین کسی است که کودک را در کنار خود دارد و نه یک پرستار، دکتر یا شخص دیگری که ممکن است سبب کلونیزاسیون باکتریهای آنها در نوزاد شود.
شرایط و مراقبت های لازم براي موفقيت تغذیه با شیر مادر
تمام شیرخواران تا شش ماهگی باید انحصارا با شیر مادر تغذیه شوند تا از رشد، تکامل و سلامت مطلوب برخوردار گردند. تغذیه انحصاری با شیر مادر یعنی تغذیه شیرخوار فقط با شیر مادر و پرهیز از هر نوع مایع دیگر حتی آب صورت گیرد. مصرف قطره ، شربت حاوی ویتامین و دارو مجاز است.
مادری موفق به تغذیه کامل و انحصاری شش ماهه با شیرمادر می شود که: مهارت عملی کافی، اعتماد به نفس، کمک گیری از متخصص صاحب نظر را در اختیار داشته و از مراقبت هايي كه به ترتيب توضيح داده خواهند شد برخوردار باشد :
- 1. با آمادگی وارد دوره بارداری شود
- 2. از تغدیه مناسب دوران بارداری برخوردار باشد.
- 3. پستان ها برای شیردهی آماده شده باشند.
- 4. دانش کافی در باره مزایای تغذیه با شیر مادر داشته باشد.
- 5. از مداخله زایمانی مناسب برخوردار باشد.
- 6. بلافاصله پس از زایمان تماس پوستی با نوزاد خود داشته و شیر دهی را طی ساعت اول تولد آغاز کرده باشد.
- 7. رابطه مادر و شیرخوار به نحو رضایت بخش برقرارشده و وضعیت شیر دهی صحیح داشته باشد.
- 8. برای رفع مشکلاتی که در خلال شیردهی رخ می دهند، از مشاوره های به هنگام و کارآمد برخوردار باشد.
1- با آمادگی وارد دوره بارداری شود
بارداري با برنامه و به عبارت ديگر كاهش موارد حاملگي هاي ناخواسته يكي از مهم ترين پيش شرط هاي توفيق در تغذيه با شير مادر است. تغذیه مادر در دوران قبل از لقاح نيز براي ارتقاي سلامت جنين و نوزاد و شايستگي او براي تغذيه با شير مادر بسيار حياتي است :
- کمبود بعضی ریز مغذی ها در هفته های اول بارداری می توانند اثرات سوء بر رشد جنین بگذارند. کمبود اسید فولیک منجر به نقص لوله های عصبی در نوزاد می گردد، به همین دلیل دریافت 400 میکروگرم اسید فولیک در روز برای زنان در سن باروری توصیه می شود.
- رژیم غذایی مناسب قبل از بارداری باید فاقد هر نوع تراتوژن نظیر الکل و داروهای غیرمجاز باشد. همچنین از مصرف بعضی مواد مضر نظیر دخانیات، کافئین، مواد مخدر، و مکملها پرهیز شود.
- تغذیه و فعالیت بدنی مناسب قبل از بارداری به تضمین اضافه وزن مناسب طی بارداری، کاهش احتمال خطراتی نظیر دیابت حاملگی، و پره اکلامپسی کمک می کند.
- 1. از تغدیه مناسب دوران بارداری برخوردار باشد
تغذیه متعادل و کامل طی دوران بارداری موارد زیر را تضمین می کند:
- رشد و تکامل جنین
- تامین مواد مورد نیاز بدن مادر
- کاهش خطر دریافت اضافی غذا
در مادری با سوءتغذیه دوران بارداری، خطر تولد نوزاد کم وزن بیشتر است. این گونه نوزادان بيشتر در معرض خطر عفونت، ناتوانی های یادگیری، تکامل ناقص فیزیکی و مرگ طی یک سال اول زندگی هستند.
مجموع اضافه وزن مادر تا پایان حاملگی نباید از 13-11کیلوگرم بیشتر شود که در سه ماهه اول 3 -2کیلو و از آن به بعد هفته ای نیم کیلو توصیه می شود. بدین منظور کلیه مواد دریافتی مادر اعم از درشت مغذی ها، ریزمغذی ها و مایعات باید افزایش یابد.
در سه ماهه دوم و سوم مادر باید روزانه 450-350 كيلوکالری اضافه دریافت داشته باشد، میزان پروتئین روزانه به مقدار 1.1 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن و حداقل دریافت روزانه کربوهیدرات 175 گرم باشد. میزان دریافت روزانه چربی تغییری ندارد جز اینکه تاکید بیشتری بر مصرف اسیدهای چرب امگا -3 و پرهیز از اسیدهای چرب اشباع و ترانس می شود.
ریزمغذی های حائز اهمیت بیشتر در دوران بارداری عبارتند از:
- اسید فولیک: موثر در تقسیم سلولی، در چهار هفته اول بارداری دریافت کافی آن (600 میکروگرم در روز) حیاتی است.
- سیانوکوبالامین (B12 ) : به فعالیت اسید فولیک کمک می کند(2.6 میکروگرم در روز)
- اسید اسکوربیک ( VIT C) : موثر در سنتز کلاژن (85 میلی گرم در روز)
- رتینول ( A ) : کمبود آن باعث نوزاد نارس و کم وزن می شود (1300 ميكروگرم در روز)
- کلسیم : موثر در سنتز استخوان (1300 میلی گرم در روز)
- آهن : نیاز به آن در دوران حاملگی تا 50% بالا می رود، جهت سنتز گلبولهای قرمز بویژه در سه ماه سوم ضروری است
- روی: موثر در سنتز پروتئین، DNA, RNA نیاز به آن در حاملگی تا 40% بالا می رود.
- سدیم : اضافه دریافت آن توصیه نمی شود.
- ید: به منظور پیشگیری ار کرتینیسم و هیپوتیروئدیسم نیاز به آن افزایش می یابد.
دریافت اضافه مایعات به جهت افزايش حجم خون مادر، تنظیم درجه حرارت بدن مادر، سنتز مایع آمنیوتیک، پیشگیری ار احتباس آب و یبوست، و پیشگیری از عفونت مجاری ادراری لازم است.
- 2. پستان ها برای شیردهی آماده شده باشند
بسیاری از مادرها از اندازه پستان خود نگران هستند. مادران با پستان های کوچک نگران ناکافی بودن مقدار شیر خود هستند. تفاوت در اندازه پستان ها به دلیل تفاوت مقدار چربی آنهاست و ارتباطی به میزان بافت مولد شیر در پستان ندارد. قوت قلب دادن به مادران مهم است و نباید نگران اندازه پستان خود باشند.
مدیریت پستان با نوک مسطح یا فرورفته :
- Ø هیچ آماده سازی برای پستان وجود ندارد ، زمان تولد معمولا مشکلات نوک پستان برطرف می شود. روش هایی که کمک به بیرون آمدن نوک پستان می نماید در طی بارداری بدلیل احتمال تحریک انقباضات توصیه نمی گردد.
- Ø ایجاد و تقویت اعتماد به نفس در مادر
- Ø پستانها بعد از دو سه هفته نرمتر خواهند شد. دهان شیرخوار بایستی از پستان مادر پرباشد و نه تنها نوک پستان
- Ø شیرخوارنیازمند تماس پوست با پوست است به شیرخوار اجازه داده شود تا با پستانها تماس داشته باشد.
- Ø شیرخوار در یادگیری گرفتن پستان آزاد باشد. به مادر برای بغل کردن و به پستان گذاشتن شیرخوار کمک شود
- Ø اگر شیرخوار بخوبی پستان را نمی گیرد ، مادر باید به او کمک کند. بعضی اوقات شیرخوار در موقعیت متفاوتی پستان را بهتر می گیرد.
- Ø بعضی اوقات شیرخوار نوک پستان تحریک شده را بهتر می گیرد.
- Ø بعضی اوقات تحریک نوک پستان تنها کاری است که مادر باید انجام دهد. استفاده از سرنگ های مخصوص جهت بیرون کشیدن نوک پستان نیز موثر است .
- Ø اکر طی یکی دو هفته اول شیرخوار قادر به مکیدن نیست مادر می تواند شیرخود را دوشیده و با لیوان به شیرخوار بدهد ، با این کار پستان نرم تر می شود و شیرخوار راحت تر به آن متصل می گردد.
پستان ها می توانند متورم و دردناک گردند اگر بعد از تولد تاخیری در شیردهی ایجاد شود :
- اتصال شیرخوار به پستان ضعیف باشد و تخلیه آن بطور موثر انجام نگردد.
- پستان به طور مکرر تخلیه نشود وقتی که شیردهی زمان بندی شده است و بر مبنای تقاضای شیرخوار نیست.
- طول مدت شیردهی محدود است.
- 3. دانش کافی در باره مزایای تغذیه با شیر مادر داشته باشد
آموزش شیردهی
آموزش خانم باردار و همسرش درباره تولد کودک و تغذیه با شیر مادر یک بخش ضروری از مراقبت دوران بارداری می باشد. آموزش سایر اعضاي خانواده که می توانند تغذیه با شیر مادر را حمایت کنند نیز لازم است که در مراكز بهداشتي، درماني، مطب پزشک یا کلینیک انجام می شود. اطلاعات درباره فواید و مشکلات تغذیه با شیر مادر در مقایسه با استفاده از شیر مصنوعی به آنها کمک خواهد کرد که تصمیم مناسبی بگیرند .
اولین ملاقات مامایی :
اولین ملاقات مراقبت دوران بارداری ، بهترین زمان برای تشویق یا تقویت تصمیم برای تغذیه باشیرمادر است. همچنین زمان مناسبی است که اجازه دهیم مادر مزایای شیر مادر بر شیر مصنوعی را بداند. اگر مادر هنوز تصمیم به تغذیه فرزندش با شیر خود را نگرفته باشد،این ملاقات و ملاقات های بعدی می تواند فرصتی برای تصمیم گیری او ایجاد نماید.در طی معاینه پستان، پزشک می تواند یک معاینه اختصاصی شیردهی انجام داده و به سؤالات مادر در مورد تغییرات معمول پستان در بارداری و شیردهی پاسخ دهد.اگر مشکل ساختمانی وجود نداشته باشد، می توان به مادر در مورد توانایی اش برای شیردهی اطمینان داد. اگر نوک پستانش فرو رفته به نظر می رسد، او باید بداند که شکل ظاهری پستان پیش بینی کننده نتیجه تغذیه باشیرمادر نیست و او قادر به شیردهی خواهد بود.
آموزش شیردهی بعد از زایمان :
کارکنان آموزش دیده باید رفتار شیر دهی مادر و نوزاد را در طول 48-24 ساعت اول پس از تولد برای تصحیح وضعیت شیردهی ، پستان گرفتن و کفایت بلع نوزاد ارزیابی نمایند .همچنین باید مطمئن شوند که مادر در روش دوشیدن شیر با دست مهارت كافي کسب نموده است.
قبل از ترخیص مادر باید درباره الگوهای دفع متناسب با سن نوزاد در طول هفته اول بعد از تولد آموزش داده شود حداقل 6 بار دفع ادرار در روز و 3 یا 4 بار دفع مدفوع روزانه برای سنین 7-5 روزگی مورد انتظار می باشد . به مادر می توان نشان داد که چگونه در چند هفته اول دفعات و طول شیر دهی و تعداد دفعات دفع مدفوع و خیس کردن کهنه کودک را ثبت کرده و اين موارد را با ارائه دهندگان مراقبت های خود در طي ملاقات هاي بعدي مطرح نمايد .
مادر باید الگوی مورد انتظار کاهش وزن و وزن گیری نوزاد را بداند. قبل از وزن گیری ، نوزاد شیر مادر خوار ممکن است 7-5% وزن هنگام تولد را در هفته اول از دست بدهد، چنانچه کاهش وزن بیشتر از 7-5 % باشد یا در سه روز اول به این سطح از کاهش وزن برسد، باید یک پزشک مراحل تغذیه با شیر مادر را ارزیابی نماید تا هر مشکلی قبل از جدی شدن شناسایی گردد. کاهش وزن حداکثر تا 10% قابل قبول است. در پیگیری باید اثبات گردد که نوزاد بعد از یک هفته اول شروع به وزن گیری مجدد نموده است .
- 4. مادر بلافاصله پس از زایمان تماس پوستی با نوزاد خود داشته و شیر دهی را طی ساعت اول تولد آغاز کرده باشد.
ساعت اول ، ساعت استثنائي زندگي محسوب مي شود .وقتي بلافاصله بعد از تولد نوزادان سالم درتماس پوست به پوست باشكم وقفسه سينه مادرقرارميگيرند ، تواناييهاي قابل توجه خودرابروزميدهند. دراولين بارمكيدن پستان،بايددرنظرداشت كه معرفي پستان به نوزاد برتغذيه وي ارجح است و اين کاركمك بيشتری براي تغذيه ازپستان مادر درتغذيه هاي بعدي می نمايد.
- 5. رابطه مادر و شیرخوار به نحو رضایت بخش برقرارشده و وضعیت شیر دهی صحیح داشته باشد
عامل مهم ديگري كه مي تواند توفيق يا شكست شيردهي را در پي داشته باشد Attachment و Positioning صحيح است.
پستان گرفتن (Latch-On) :
شیردهی نباید دردناک باشد اما ناراحتی مختصر طی 2 هفته اول شیر دهی شایع است شیردهی دردناک اغلب در اثر وضعیت نادرست در آغوش گرفتن یا پستان گرفتن ایجاد می شود که باید بلافاصله اصلاح گردد . گاهی ممکن است ناراحتی زمانی ایجاد شود که شیر مادر شروع به برقراری می نماید. بعضی دردهای قابل توجه یا حساسیت ها باید سریعاً توسط یک پزشک ارزیابی گردد .
پستان گرفتن یکی از قدمهای خیلی مهم برای شیردهی موفق است چند راهکار مفید در این زمینه وجود دارد که شامل ضربه آرام به لب پائینی نوزاد بوسیله نوک پستان برای باز کردن کامل دهان کودک یا کشش آرام چانه نوزاد به پایین می باشد نوزاد باید مقدار زیادی از پستان را در دهان بگیرد ، معمولاً یک اینچ یا بیشتر از هاله پستان همراه با نوک پستان به طرف کام نرم قرار گیرد. مادر ممکن است برای تسهیل این وضعیت پستانش را با استفاده از یک وضعیت راحت با دستش نگه دارد . نوک و آرئول پستان به شکل برجستگی شبیه نوک پستان دراز شود و زبان کودک باید به آرامی از زیر به شکل فنجان آن را بگیرد .
مادر باید به یک وضعیت راحت عادت کند و کودک را به پستان بگذارد. نوزاد باید نزدیک نگه داشته شود، روبروی مادر، در حالیکه چانه و نوک بینی اش در تماس با پستان باشد اما کاملاً مسدود نگردد معمولاً عاقلانه است که پستانی که برای شروع تغذیه استفاده می شود را عوض کند و زمان گذاشتن به هر پستان در طول روز برابر باشد مادر می تواند از طريق قراردادن آرام انگشتش در دهان نوزاد قبل از در اوردن پستان مکیدن را متوقف کند.
در اين مورد ذکر 4 نکته ضروری است:
- آرئولای بیشتری بالای لب بالای شيرخوار مشاهده شود
- دهان شيرخوار کاملا باز باشد
- لب پایین به سمت بيرون برگشته باشد
- گونه های شيرخوار با پستان مادر در تماس باشد
نتیجه پستان گرفتن نا مناسب:
اگر شيرخوار تنها نوک پستان را درد هان گرفته باشد، شيردهي برای مادر بسیار دردناک است. این حالت دلیل اصلی زخم پستان است. شيرخوار تلاش در خارج کردن شیر از پستان دارد در حالیکه فقط نوک پستان را می مکد، تکرار این عمل باعث شکاف در نوک پستان می شود. چون شیر به این ترتیب از پستان خارج نمی شود، پستانها متورم شده و شیر اضافی تولید نمی کنند، شيرخوار گرسنه مانده و بی تابی كرده و مادر احساس شکست در تغذیه شيرخوار می کند. برای پیشگیری از این حالت مادر نیاز به مشورت با فرد صاحب نظر در مورد بهترین نحوه "وضعيت شیردهی" دارد.
رفلکسهای نوزاد:
وقتی چیزی با اطراف دهان نوزاد تماس برقرار می کند نوزاد دهان خود را باز می کند و با سر به دنبال آن می گردد.، زبان خود را پایین و به جلو می آورد. به این رفلکس rooting می گویند. قاعدتا با این عمل به دنبال پستان مادر می گردد. وقتی چیزی با کام نوزاد تماس حاصل می کند نوزاد شروع به مکیدن می کند. و زمانی که دهانش با شیر پر شد آن را می بلعد. این اعمال رفلکسهای طبیعی هستند و نوزاد بدون یادگیری قبلی آنها را انجام می دهد.
نحوه شیردهی صحيح:
4 نکته مهم در زمان قراردادن شيرخوار برای شیردهی:
- بدن و سر شيرخوار در یک امتداد باشد
- شيرخوار به بدن مادر نزدیک باشد
- تمام بدن شيرخوار حمایت شده باشد
- شيرخوار به نوک پستان مادر از ناحیه بینی نزدیک شود
مادر باید:
- دست خود را زیر پستان قرار دهد
- انگشت شست خود را بالای پستان قرار دهد
تمام پستان را به دهان شيرخوار هدایت کند تا او بنواند نوك پستان را همراه با آرئول در دهان بگيرد.
- 6. برای رفع مشکلاتی که در خلال شیردهی رخ می دهند از مشاوره های به هنگام و کارآمد برخوردار باشد
زنان می توانند مطمئن شوند که داشتن یک رژیم غذايي متعادل، عموماً مواد مغذی مورد نیاز شیر خواران را تامین می نماید. بطور متوسط تخمین زده می شود که زنان شيرده تقریباً به 500 کیلو کالری در روز بیشتر از سطح توصیه شده برای زنان غیر باردار و غیر شیرده نیاز دارند و دریافت غذای اضافی در مادر عموماً نیاز اضافی به ویتامین ها و مواد معدنی را فراهم خواهد کرد (احتمالاً به استثناء کلسیم و روی ). زنان سنین باروری نیاز به دریافت نگهدارنده کلسیم به میزان mg 1000 در روز در همه زمانها شامل دوره بارداری و شیردهی دارند (mg 1300 برای دوره بلوغ تا 18 سالگی ) دریافت از طریق رژیم غذایی منبع اصلی برای نیازهای تغذیه اي است . اما بسیاری از زنان شیرده در سطح دریافت کالری پائین تري از میزان پیشنهادی هستند؛ در عوض ذخائر بدنی خود را مصرف می نمایند. این موضوع منجر به کاهش وزن واضح شده و بنظر نمی رسد که روی شیردهی تاثیر داشته باشد، اما سوالات بعدی که ممکن است پرسیده شوند درباره منابع منیزیوم ،ویتامین B ، فولات ، کلسیم و روی است. مقادیر تصحیح شده برای اصلاح دریافت های تغذیه ای زنان با الگوهای محدود غذایی می تواند پیشنهاد شود. زنان باید برای نوشیدن مقادیری از مایعات برای رفع تشنگی و تامين آب کافی تشویق شوند . نیاز نیست که از غذاهای خاصی(تند یا داراي طعم شديد) بخاطر شیردهی اجتناب نمایند، مگر اینکه شیرخوار نسبت به غذاهای خاصی واکنش منفی نشان دهد. همسر می تواند یک نقش حمایتی حیاتی برای زن شیرده بوسیله تشویق او، آوردن شيرخوار برای تغذیه به نزد مادر ، تعویض شيرخوار و نگهداری او ایفاء نمایند.
منبع :
دستورالعمل كشوري" برقراري تماس پوستباپوست مادرونوزادوشرو ع تغذيه باشيرمادردرساعت اولیه پس ازتولد"
این وبلاگ با همت کارشناسان مرکز آموزش بهورزی دشت آزادگان راه اندازی شده وهدف از راه اندازی آن برقراری ارتباط هرچه بهتر با بهورزان و ایجاد تغییر تدریجی در روند بازآموزی بهورزان گرامی است بطوریکه در آینده بهورزان شاغل به آموزش مجازی و ارتباط ازطریق شبکه اینترنت با دید مثبت نگاه کنند.