مرکز آموزش بهورزی دشت آزادگان

علم تغذیه  :

تغذیه علمی است که در مورد ساختمان ترکیب و چگونگی سوخت و ساز مواد غذایی و تبدیل آنها به نیرو در بدن و همچنین رابطه آنها با رشد و نمو بحث میکند . به بیان دیگر تغذیه عبارت است از ارتباط مواد غذایی با نحوه استفاده بدن انسان از آن مواد برای اینکه بتواند حد اعلای سلامتی را برای خود تامین کند .

تنوع و تعادل :

تغذیه سالم شرط اساسی سلامت انسان است . تغذیه صحیح در حقیقت رعایت دو اصل تعادل و تنوع در برنامه غذایی روزانه است . تعادل به معنی مصرف مقادیر کافی از مواد غذایی مورد نیاز برای حفظ سلامت بدن میباشد و تنوع یعنی مصرف انواع مختلف مواد غذایی که در چهار گروه اصلی غذایی معرفی می گردند .

گروه های غذایی :

یکی از بهترین راهها  برای اطمینان از تامین نیازمندی های تغذیه ای استفاده از 5 گروه اصلی غذایی بر اساس هرم غذایی است . هرم غذایی ، گروههای غذایی و موادیکه در هر گروه جای می گیرد را معرفی میکند . منابع غذایی ، مواد مغذی مهم هر گروه ، نقش این گروه در بدن و مقدار معادل هر واحد برای گروههای غذایی چهارگانه در جداول زیر ذکر شده اند .

1 – گروه نان و غلات :

برای افراد بزرگسال سالم مصرف روزانه حداقل 11-6 واحد از این گروه توصیه می شود .

2- گروه سبزی ها :

  برای افراد بزرگسال سالم مصرف روزانه حداقل 5-3 واحدگروه سبزی  توصیه می شود .

3 – گروه میوه ها :

  برای افراد بزرگسال سالم مصرف روزانه حداقل 4-2 واحد گروه میوه  توصیه می شود .

4 – گروه شیر و لبنیات :

  برای افراد بزرگسال سالم مصرف روزانه حداقل 3-2 واحد از این گروه توصیه می شود.

نکات مهم در استفاده از گروه شیر و غلات :

1-تاحد امکان از لبنیات پاستوریزه و کم چرب استفاده کنید .

2- درصورتی که به شیر پاستوریزه دسترسی نداشتید باید مقداری آب به شیر تازه اضافه و بمدت 1 دقیقه شیر را بجوشانید .

3- قبل از مصرف هر نوع کشک باید مقداری آب به آن اضافه و حداقل به مدت 10-5 دقیقه در حال به هم زدن کشک را بجوشانید .

1-        4- پنیر تازه را حداقل به مدت 2 ماه در آب نمک نهگداری و سپس مصرف کنید .

5 – گروه گوشت ، تخم مرغ ، حبوبات و مغزها :

برای افراد بزرگسال سالم مصرف روزانه حداقل 3-2 واحد از این گروه توصیه می شود.

عادت های غذایی :

عادت های غذایی عبارت است آداب و رسوم و عقاید و افکاری که بر نحوه تغذیه ، یعنی روش تهیه ، پخت ، نگهداری و مصرف غذا در مواقع مختلف و همچنین تقسیم آن بین افراد خانواده موثر است .

بنابراین عادت های غذایی می توانند بر وضع تغذیه و سلامت افراد اثر بگذارد . عادت های غذایی در هر منطقه ممکن است درست یا نادرست باشد .

باید عادت های درست مانند دادن آغوز به نوزاد بلافاصله بعداز تولد ، یا دادن غذا به فرزندان دختر و پسر به یک اندازه و دادن غذای مقوی و مغذی به زنان باردار و شیرده را تشویق کرد .

عادت های غذایی نادرست را به آموزش و آگاهی دادن به مردم اصلاح کرد . برخی از عادت های غذایی نادرست عبارتند از :

1-قطع ناگهانی شیر مادر

2-از شیر گرفتن زودتر از 2 سالگی

3- جایگزین کردن شیر مادر با شیر مصنوعی

4-تغذیه کودک با بطری

5-استفاده از غذای مانده در تغذیه کودک

6-قطع شیر مادر به هنگام اسهال کودک

7- ندادن آب و مایعات و غذای کافی به کودک مبتلا به اسهال یا بیماری های عفونی دیگر

8-شروع زود هنگام یا دیر هنگام غذای کمکی

9- ندادن برخی از غذاهای حیوانی مانند پنیر و تخم مرغ به کودکان

10- خوردن غذای کمتر در دوران بارداری و شیردهی

11- نخوردن سبزی و میوه تازه و مواد پروتئینی مانند : تخم مرغ و کشک در دوران بارداری و شیردهی

12- استفاده از یک نوع غذای خاص و نداشتن تنوع غذایی

13- مصرف چای بلافاصله بعد از غذا

14- اهمیت ندادن به صبحانه بعنوان یک وعده اصلی

15- استفاده ازآرد بدون سبوس برای تهیه نان

16- تبعیض غذایی بین دختر و پسر یا زن و مرد

17- آشامیدن آب همراه غذا

18- مصرف بی رویه شیرینی و شکلات پفک و سایر تنقلات

19- پرهیزهای طولانی در بیماری

20- سرخ کردن مواد غذایی

21- مصرف زیاد غذاهای پرچرب و سرخ شده

22- مصرف غذاهای شور ( انواع کنسروها – آجیل شور- شورها و .......  )

23- مصرف زیاد غذاهای آماده ( انواع ساندویچ های سوسیس – کالباس – همبرگر – پیتزا و .... )

24- مصرف برنج به صورت آبکش

25- مصرف زیاد غذاهای تند و پر ادویه

26- مصرف نوشابه های گازدار

گرد آورنده : مهران زمانی کارشناس تغذیه شهرستان دشت آزادگان

منبع: کتاب راهنمای آموزش تغذیه در دورانهای مختلف زندگی